lampy próżniowe
Tranzystor czy lampa? Czy faktycznie słychać różnicę?
Kolejny raz postanowiłem przyjrzeć się bliżej tematowi związanemu z muzyką. Zadane w temacie pytanie zdaje się mieć oczywistą odpowiedź. Ale na czym ta różnica faktycznie polega?
Tak właściwie to pytanie powinno brzmieć – czy faktycznie wzmacniacz lampowy gra lepiej? Niestety, ale jest to mój kolejny artykuł w którym mogę się narazić pewnej grupie osób. Dlaczego? Otóż będę się starał dokładnie przeanalizować miłość wielu osób do wzmacniaczy lampowych. Czy jest ona poparta dowodami, czy może została im wmówiona?
Obecna tendencja rynkowa pokazuje, że marketowy sprzęt audio, tzw. masówka, to wzmacniacze tranzystorowe. Są przede wszystkim tanie, każdy egzemplarz ma powtarzalne parametry, mogą być bardzo małe, nie grzeją się. Wygląda więc na to, że są idealne. Ale jest jeszcze jedna, najistotniejsza sprawa – co z jakością dźwięku?
Zanim przejdę do analizy dźwięku, jeszcze dwa słowa na temat wzmacniaczy lampowych. Przede wszystkim są bardzo drogie, ciężkie, grzeją się, nie znajdziemy ich w supermarkecie. Ich produkcją zajmują się obecnie praktycznie tylko firmy z środowiska tzw. audiofilskiego.
No właśnie – prosta konkluzja jest taka, że skoro hi-endowcy produkują sprzęt na lampach, jednoznacznie wynika z tego, że takie systemy grają po prostu lepiej. Właśnie, tylko co to niby oznacza w praktyce? Czy przeciętny słuchacz usłyszy różnicę?
Udało mi się dotrzeć do ciekawych badań prowadzonych przez pana Marka Klimczaka dla czasopisma Elektronika dla Wszystkich. Porównywał on dwa wzmacniacze – tranzystorowy i lampowy na oscyloskopie. Jako sygnał wejściowy podawał idealne przebiegi sinusoidalne, prostokątne i trójkątne.
Tuba.TV w telewizorach i Blu-ray Samsunga
Wyniki końcówek mocy wyświetlone na oscyloskopie nie były specjalnie zaskakujące. Generalnie, nie wdając się zbyt w szczegóły można powiedzieć, że wzmacniacze lampowe bardzo zniekształcają sygnał. Sinusoida jest odrobinę przesunięta, wypłaszczona, dodają się wyższe harmoniczne.
Przebiegi trójkątne i prostokątne są zdecydowanie wygładzane i również przesunięte w czasie. To wszystko oznacza jedno – sygnał wejściowy jest zniekształcany. Czy to świadczy o tym, że wzmacniacz lampowy gra źle?
Zwolennicy sprzętu „bańkowego” bronią go twierdząc, że muzyka z niego się wydobywająca ma duszę, klimat, jest ciepła. Czy da się takie wrażenia przenieść na wyniki doświadczalne?
Niedoskonałości, które wykazuje oscyloskop, paradoksalnie działają na korzyść wzmacniaczy lampowych. Zniekształcanie i wypłycanie „kanciastych” przebiegów wygładza brzmienie.
Dodatkowo zjawisko obcinania amplitudy silnych sygnałów nie pojawia się w przypadku sygnałów cichych. Nazywane jest ono kompresją dynamiki. W praktyce oznacza to, że głośne dźwięki są odrobinę wyciszane, podczas gdy te najcichsze pozostają bez zmian.
Dzięki temu zupełnie zmienia się dynamika nagrań – mogą zacząć być słyszane odgłosy niepożądane, jak odbicia, czy szelesty, które miały miejsce w studio nagrań. To pozwala na poczucie atmosfery nagrań, odkrycie właśnie ich duszy.
Idealne przenoszenie sygnału wejściowego przez wielostopniowe końcówki tranzystorowe, najczęściej działające jeszcze w oparciu o sprzężenie zwrotne nie zmienia dynamiki nagrań. Pozostają one suche i teoretycznie takie, jakie artysta chciał aby były.
Reasumując, dusza muzyki, o którą tak namiętnie walczą audiofile, wynika z niedoskonałości sprzętu konstruowanego w oparciu o lampy. Być może faktycznie opłaca się wydawać zdecydowanie większe kwoty oraz znosić resztę wad takiego sprzętu.
Do niedawna byłem dużym sceptykiem jeśli chodzi o fascynację lampami. Jednak z czystej ciekawości odwiedziłem kilka studiów odsłuchowych porównując dźwięk… I mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że gdybym dysponował odpowiednią gotówką, raczej wybrałbym wzmacniacz lampowy…
Wady i zalety wzmacniacza lampowego
- pracują liniowo bez konieczności stosowania ujemnego sprzężenia zwrotnego,
- są odporne na przeciążenia i zmiany napięcia,
- parametry są niezależne od temperatury,
- charakteryzują się większą dynamiką niż typowe układy tranzystorowe,
- projektowanie układów lampowych jest prostsze,
- transformator wyjściowy chroni głośniki w przypadku uszkodzenia lampy,
- wymiana lamp nie jest skomplikowana i może być wykonana przez użytkownika,
- droższe od tranzystorów,
- wymagają wysokich napięć zasilających,
- zużywają sporą moc, zwłaszcza na straty cieplne,
- podatne na uszkodzenia,
- krótka żywotność.
Wady i zalety wzmacniacza tranzystorowego
- tańsze od lamp,
- wzmacniacze tranzystorowe są mniejsze i lżejsze,
- małe straty cieplne,
- odporne na wstrząsy i wibracje,
- układy bardziej złożone i wymagają zastosowania ujemnego sprzężenia zwrotnego,
- wrażliwe na przeciążenia i skoki napięcia,
- wymiana czegokolwiek możliwa właściwie tylko w serwisie.
Sharp XV-Z30000, czyli świetny projektor do domu
[...] lampy, precyzyjnie kierując je na ekran.XV-Z30000 to projektor do zastosowań domowych. Pomimo[...]

HP TopShot LaserJet Pro M275, czyli drukarka ze skanerem 3D [test]
[...] sekwencję trzech zdjęć – każde z oświetleniem przez inną lampę błyskową . W ramieniu są trzy ledowe lampy[.] z tego nie wyszło – choć odbite światło lampy błyskowej dało ciekawe efekty…Jeśli kogokolwiek nurtuje jedno pytanie[...]
![HP TopShot LaserJet Pro M275, czyli drukarka ze skanerem 3D [test]](http://s1.blomedia.pl/gadzetomania.pl/t/270x168/2012/03/hp-01-616x410.jpg)
BenQ W7000, czyli trójwymiar na ścianie w 1080p
[...] lampy określono na 2000 godzin w trybie normalnym i 2500 w ekonomicznym.W7000 ma wymiary 317 x 428 x 145[...]

Panasonic PT-EX16KE – „projektorek” za 80 tysięcy złotych
[...] profesjonalnego. Panasonic PT-EX16KE będzie sprzedawany z gwarancją na 3 lata (w przypadku lampy na 3 lata[...]

Lumiotec wprowadza do sprzedaży lampy OLED
[...] Wpis gościnny z Multi-blog.pl. Dwie seryjnie produkowane lampy w technologii OLED będzie[.] rewolucji. Dwie lampy pojawią się w Kraju Kwitnącej Wiśni 1 września. W tym samym czasie mają zawitać[...]

Epson EH-TW480 – projektor do gier i kina
[...] sportowym. Żywotność lampy na poziomie 5.000 godzin oznacza, że zabawa na dużym ekranie będzie trwać bardzo[.] czy dekodera telewizyjnego za pomocą wejścia HDMI. Żywotność lampy 5.000 godzin. Wbudowany głośnik 2W. 4[...]

Giętkie oświetlenie OLED firmy OSRAM
[...], ale również nietypowe, jak owinięcie świecącym OLED-em słupa informacyjnego czy zawieszenie lampy na ścianie w taki sam[...]

3M CP45 - wcale nie taki piko pikoprojektor
[...], nie powala - do 20 lumenów. Cieszy natomiast brak konieczności wymiany lampy (co 20 tys. godzin trzeba[...]

Lekki i jasny projektor? Sanyo PLC-WU3001
[...] inteligentny system sterowania pracą lampy, dostosowujący natężenie oświetlenia do jasności wyświetlanych scen[...]

Sanyo PLC-HP7000L – projektor drogi, ale jasny
[...] na lampę. Przy takiej kwocie producent mógł dorzucić dłuższy okres ochrony lampy albo zapasową sztukę[...]

Vivitek D963HD - Full HD + 4500 ANSI lumenów
[...] jest 3-letnią gwarancją, zaś w przypadku lampy okres ten wynosi 12 miesięcy lub 1000 godzin. Podobnie[...]

NEC L50W - 500 lumenów w skali mikro
[...] rozdzielczość 1140 x 912 pikseli wynikającą z małych wymiarów i lampy o przekątnej zaledwie 0,45".L50W[...]

Ricoh przedstawia projektor o najkrótszej ogniskowej
[...] . Nie będzie to niestety obraz HD, bo rozdzielczość wynosi tylko 1280 x 800 pikseli. Jasność lampy to 2500[...]

[...] jego lampy nawet do 30 000 godzin. Co oczywiście nie jest zbyt wyjątkowe biorąc pod uwagę, że to diody LED[...]

Projektory Casio seria M: 5-letnia gwarancja na lampę z technologią Laser&LED
[...] która zastąpiła tradycyjne rtęciowe lampy projekcyjne. Producent zastosował diody elektroluminescencyjne (LED[...]

[...] Infocomm 2011 Wavien pokazał właśnie prototyp taniego projektora 3D wykorzystujących lampy LED. Projektor[...]

[...] pikseli , 30 fps. Mogą też robić zdjęcia i mają diody LED służące jako lampy błyskowe.Inne specyfikacje[...]

Przeźroczyste panele OLED TABOLA [wideo]
[...] nieograniczone. Od podświetlania telewizorów przez ultr cienkie lampy wieszane na ścianach jak obrazy[...]
![Przeźroczyste panele OLED TABOLA [wideo]](http://s2.blomedia.pl/gadzetomania.pl/t/270x168/external/32e8e9ddd0a758030274537eff216a1f.jpg)
LCD LED czy LCD CCFL - jaką technologię wybrać?
[...], która świeci sama w sobie). Podświetlanie to można rozwiązać w dwojaki sposób. Lampy CCFL - zimna katoda[.] dla klienta. Wady Lampy CCFL wydzielają więcej ciepła i czerpią więcej prądu niż LED. Telewizory LCD CCFL[.] szkodliwych substancji i mniejsze zużycie prądu) i mają większą żywotność niż lampy CCFL. Producenci[...]

Wanna wielofunkcyjna z telewizorem OLED
[...] rozwiązaniem dla każdego, kto nie ma zbyt dużo miejsca w łazience. Lampy z butelek i puszek po piwie[...]
Promocja BenQ - dwa razy dłuższa gwarancja
[...] na najbardziej zużywający się element projektorów HD - lampy. Szczegóły w pełnej wiadomości. Promocja dotyczy[.]1000, W6000 Poniżej załączam pełną treść informacji prasowej. 2 razy dłuższa gwarancja na lampy[.] w projektorach BenQ * * * 12 miesięcy lub 2000 godzin gwarancji na lampy dla projektorów BenQ kupionych po 1[.] okres gwarancyjny na lampy do aktualnych modeli swoich projektorów sprzedawanych w Europie[.] serwis firmy w Polsce.„Praktyka pokazała, że systemy zarządzania energią i temperaturą lampy[...]
Pierwszy na świecie projektor RGB LED 1000 ANSI lumenów
[...] jest tak bardzo nadzwyczajnego? Oczywiście zastosowanie diod LED . Są one słabsze niż zwykłe lampy, więc raczej[.] światła zapewniające 50 000 godzin żywotności lampy w trybie Eco Rozdzielczość XGA (1024x768) Rozmiar[...]

[...] 100 x 31 mm; żywotność lampy LED – do 30 tys. godzin pracy; złącza: mini-HDMI, Universal I/O (24-pin[...]

Pierwsze projektory z konwersją 2D na 3D
[...]-Video, Composite, RS-232, mini jack audio-in, RCA audio-in; żywotność lampy ok. 4000 godzin; ciężar 1,9 kg. [...]

Elektroniczna sztuka. OLED to nie tylko telewizory
[...] do czego będą zdolni płodni artyści gdy pojawią się pierwsze giętkie źródła światła, przeźroczyste lampy[...]

Test oświetlenia OLED Philipsa
[...]. Po pewnym czasie się jednak do tego przyzwyczajasz i dziwisz, że zwykłe lampy są tak duże. Panele są bardzo[.] małe i, według recenzenta, potrzeba około 10 z nich do złożenia zwyczajnej lampy.Philips chce[...]
Vivitek D935VX mniej znany, ale czy dobry?
[...] lampy w trybie Eco 4000 godzin. Dodatkowo jest możliwość sterowania urządzeniem przez sieć[.], a nawet ustawienie wysyłania wiadomości e-mail o uszkodzeniu lampy lub przegrzaniu urządzenia. [...]
GE - nowa prezentacja oświetlenia OLED
[...] wyobraźnie GE sięga daleko poza zwykłe lampy. Wizje producenta są bardzo interesujące, ale czy się ziszczą[.] jak tapety lampy wieszane na ścianach i jasne oświetlenie domów?[...]
Projektor z podwójną lampą od Sanyo
[...] być dwie lampy oraz niezwykle wysoka jasność wyświetlanego obrazu na poziomie 12000 lumenów . Model został[...]

Płaskie ekrany LCD - podświetlenie
[...] rodzaj źródła światła: lampy fluorescencyjne i diody LED. Pierwsza grupa to rozwiązania stosowane obecnie[.]). Wszystkie te rozwiązania bazują na lampach cylindrycznych. Lampy te mogą oświetlać matrycę LC bezpośrednio[.] na efektywność i jakość (jednorodność) stanowią fluorescencyjne lampy płaskie FFL. Oświetlenie tego typu[...]
Konkurs - zaprojektuj lampę OLED
[...] Widzieliśmy dopiero jedno zdjęcie lampy OLED z projektu TOPLESS i raptem kilka fotek podobnej[.] konkurs na projekt lampy . W konkursie mogą wziąć udział studenci, profesjonaliści lub uczestnicy[...]

[...] od rzeczywistości. Jesteśmy coraz bliżej takich nowinek technicznym jak lampy z rolki czy świecące szyby . Kodak[...]
[...] Nowe panele oświetleniowe OLED prosto z Niemiec mają szansą zastąpić w przyszłości nie tylko lampy[...]

[...] lampy 2kW Xenon. SRX-T105 kontrast 2500 :1, jasność 5500 ANSI lumenów, dwie lampy 1kW Xenon. [...]

Malutki projektor Acera z HDMI
[...] DLP (Digital Light Processing) oraz lampy LED. Jest w stanie wyświetlać obraz w natywnej[...]
Acer K11 - projektor mały, chociaż nie kieszonkowy
[...]), ale nie tak jasne jak tradycyjne lampy.Do Acera K11 trzeba jednak chyba podejść jak do ciekawego gadżetu dla osób[.], technologia LED ma kilka istotnych zalet. Po pierwsze zostaje wyeliminowana konieczność wymieniania lampy[.] nasycenie barw oraz większy kontrast.Oprócz tego, lampy LED nie zawierają niebezpiecznych substancji, takich[.]Hz Częstotliwość odświeżania pionowego 50 ~ 85 Hz Typ lampy PhlatLight ® LED Trwałość[.] lampy Trwałość diod LED 20 000 godzin Korekcja zniekształcenia trapezowego +/-40 stopni[...]
Cienkie i innowacyjne, czyli nowe sprzęty Casio
[...] kwiatowego. W końcu nazywają się Green (zielone)... A tak na poważnie. Przeważnie lampy w projektorach[...]
Pamiętacie lampę OLED w projekcie TOPLESS? W sieci pojawiły się dodatkowe informacje na jej temat. Jest też, co widać powyżej, pierwsza fotka!

Jaki telewizor 3D – przewodnik zakupowy (cz.2): Samsung, Sony i Toshiba
[...] – a więc z matrycą podświetlaną za pomocą lampy świetlówkowej. Ten 46-calowy model o symbolu LN46C750 jest na rynku[...]

Spica Water Speaker. Dźwięk zamiast lawy
[...] Tytułowy Spica Water Speaker ma być podobno dla fanów mocnego brzmienia tym co lampy lawowe[...]

Oświetlenie OLED z rolki coraz bliżej
[...] do drukowania gazet (w bardzo dużym uproszczeniu oczywiście).Czy za 10 lat będziemy kupowali lampy do pokoju[...]

Philips - oświetlenie OLED na filmach
[...] . Lampy oparte na tej technologii mogą mieć bardzo niewielkie rozmiary, teoretycznie nawet pozwalać[...]

Epson PowerLite Z8000WUNL - projektor 3LCD dla profesjonalistów
[...] jest w dwie lampy o mocy 330W każda. Dzięki nim, urządzenie uzyskuje jasność 6000 lumenów w przypadku[...]

[...] do 300-cali . To wszystko z odległości 1.18-13.2 metrów . Lampy mają moc 180W , a ich żywotność wynosi[...]

Najlepsze projekty oświetlenia OLED
[...] nam płaskie lampy o zwariowanych kształtach, żyrandole składające się w całości z futurystycznych "żarówek[...]

[...] światło na poziomie 200 ANSI lumenów i odznacza się kontrastem wynoszącym 2000:1 . Lampy LED mają[...]

[...] Optomy to: rozdzielczość 1080p, kontrast 20 000:1, super cicha konstrukcja, żywotność lampy liczona[...]

[...]: kontrast 4000:1, przekątna obrazu od 23,5 do 300 cali, żywotność lampy 4000 godzin w trybie Eco, złącza[...]

Vivitek D930TX i D925TX. Projektory z bliska
[...]. Żywotność lampy została wydłużona do 4.000 godzin (Eco-Mode) - czytamy w oficjalnej informacji prasowej[...]







![Najpiękniejsze klasyczne modele BMW [galeria]](http://s1.blomedia.pl/www.smartdriver.pl/t/135x84/2012/05/BMW-319-1-Roadster_1935.jpg)


![Fiat Punto II (Typ 188) [awarie i problemy]](http://s1.blomedia.pl/autokult.pl/t/135x84/2012/05/Fiat-Punto-5-222462-228x168.jpg)


